• Wat gebeurde er in 1942?
    Information
    01 januari 1942
    Wat gebeurde er in 1942?
    In januari worden grote groepen Joodse mannen in speciale werkkampen in Nederland ondergebracht.
    W...
  • Titus Brandsma sterft in Dachau
    Information
    26 juli 1942
    Titus Brandsma overlijdt in concentratiekamp Dachau
    Pater Titus Brandsma ageert tegen de Duitse bezetter en wordt opgepakt en komt uiteindelijk in concentratiekamp Dachau terecht.
    T...
  • De hel van Ellecom
    Information
    03 september 1942
    Ontruiming Joodse werkkampen in Gelderland
    De Duitsers ontruimen de Joodse werkkampen en sturen de mannen naar Kamp Westerbork
    D...
  • 'Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet'
    Information
    22 september 1942
    Duitsers roven kerkklokken
    Op 22 september worden de eerste kerkklokken door een aannemer in opdracht van de bezetter weggehaald. In totaal roven de Duitsers zo'n 4800 Nederlandse klokken voor hun oorlogsindustrie.
    '...
  • 2 oktober 1942: ontruiming Joodse werkkampen
    Information
    02 oktober 1942
    Ontruiming Joodse werkkampen
    De Ontruiming van Joodse werkkampen vond plaats in de nacht van 2 op 3 oktober 1942. Op de Joodse feestdag Jom Kipoer werden alle Joodse werkkampen ontruimd en de bewoners gedeporteerd naar kamp Westerbork.
    2...
  • Jodenjacht in Gelderland: de nacht dat honderden Joden worden afgevoerd naar Westerbork
    Information
    17 november 1942
    Grote razzia in Gelderland, honderden Joden opgepakt
    Eén van de grootste razzia's die in Gelderland werd gehouden vindt plaats van 17 op 18 november. In de Achterhoek maar ook in Arnhem, Nijmegen, Apeldoorn en Tiel worden grote groepen Joodse mensen opgepakt en naar Westerbork gestuurd.
    J...
  • Tante Riek, moeder van alle onderduikers
    Information
    25 november 1942
    Oprichting van LO
    De Winterswijkse verzetsvrouw Heleen Kuipers-Rietberg (Tante Riek) richt samen met dominee Frits Slomp de Landelijke organisatie voor Hulp aan Onderduikers op.
    T...
  • Kitty de Wijze vermoord in Auschwitz
    Information
    15 december 1942
    Kitty de Wijze sterft in concentratiekamp
    De Nijmeegse Kitty de Wijze (22) wordt tijdens een razzia opgepakt en naar Auschwitz gebracht. Daar wordt ze direct na aankomst vermoord.
    K...
  • De eerste Joden komen aan in het interneringskamp in Barneveld
    Information
    17 december 1942
    Eerste Joden komen aan in kamp Barneveld
    De Barneveldgroep komt in december 1942 naar De Veluwe. Het was een groep prominente joden die waren vrijgesteld van Arbeitseinsatz en deportatie. Zij werden ondergebracht in kasteel 'De Schaffelaar' en villa 'De Biezen' in Barneveld. Op 29 september 1943 werd de Barneveldgroep toch op transport naar Westerbork gesteld.
    D...

NIJMEGEN - Titus Brandsma sterft op 26 juli 1942 in het concentratiekamp Dachau. Het leven en werk van de katholieke geestelijke inspireren nog altijd vele mensen over de hele wereld. In 1985 werd Brandsma door de paus zalig verklaard en in 2005 werd hij door de Nijmeegse bevolking uitgeroepen tot Grootste Nijmegenaar aller tijden.

Titus Brandsma (23 februari 1881) werd in 1923 hoogleraar aan de toen net opgerichte Katholieke Universiteit in Nijmegen. In 1932 werd hij daar rector magnificus. Hij was populair onder jongeren omdat hij zich inzette voor de vernieuwing in het katholicisme zoals ook blijkt uit zijn beroemde diesrede waarin hij pleit voor vernieuwing van het Godsbeeld.

Actief publicist

Brandsma liet ook op journalistiek vlak van zich horen. Hij publiceerde veel en was van 1919 tot aan zijn vertrek naar Nijmegen hoofdredacteur van het Nieuwsblad De Stad Oss. In 1935 werd hij door aartsbisschop Jansen benoemd tot geestelijk adviseur van de katholieke journalistenvereniging.

Openlijk verzet tegen nationaal-socialisme

Zowel in zijn colleges als via publicaties wees hij op het gevaar van het nationaal-socialisme in Duitsland. In 1941 verzette hij zich tegen het verwijderen van joodse leerlingen en bekeerlingen van katholieke middelbare scholen en was hij de architect van het verbod dat de Utrechtse aartsbisschop Jan de Jong uitvaardigde tegen het opnemen van NSB-advertenties in de rooms-katholieke dagbladen.

Op 30 december 1941 maakte hij met de aartsbisschop een rondgang langs de katholieke dagbladdirecteuren om het verbod toe te lichten. De Duitsers zagen dit als ondergrondse activiteit en Brandsma werd gekenschetst als een gevaarlijk persoon die het nazisme bestreed.

Morele steun medegevangenen

Begin januari 1942 werd Brandsma door de Duitsers gearresteerd. Via een tocht langs de gevangenis van Scheveningen, kamp Amersfoort en de strafgevangenis van Kleef kwam hij ten slotte in het concentratiekamp Dachau terecht. Volgens getuigenissen van voormalige kampgenoten was Titus Brandsma een grote morele, spirituele en daadwerkelijke steun voor zijn medegevangenen.

Dodelijke injectie

Na enkele weken vol ontberingen en mishandelingen werd hij - levenslang behept met een wankele gezondheid - uitgeput en doodziek in het kamphospitaal opgenomen. Toen hij daar enkele dagen lag, raakte hij buiten bewustzijn. Op 26 juli 1942 om twee uur 's middags kwam een eind aan het leven van Titus Brandsma nadat een kamparts hem een dodelijke injectie toediende.

 

Heeft u opmerkingen of aanvullingen op dit bericht? Mail dan met de redactie: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Of stuur ons direct een WhatsApp-bericht: 06 - 220 543 52

Deel op Facebook
Deel in je netwerk
Deel op Twitter
Deel met een vriend
Titus Brandsma sterft in Dachau - 75 Jaar Vrijheid, Op weg naar 2020