• Wat gebeurde er in 1942?
    Information
    01 januari 1942
    Wat gebeurde er in 1942?
    In januari worden grote groepen Joodse mannen in speciale werkkampen in Nederland ondergebracht.
    W...
  • Titus Brandsma sterft in Dachau
    Information
    26 juli 1942
    Titus Brandsma overlijdt in concentratiekamp Dachau
    Pater Titus Brandsma ageert tegen de Duitse bezetter en wordt opgepakt en komt uiteindelijk in concentratiekamp Dachau terecht.
    T...
  • De hel van Ellecom
    Information
    03 september 1942
    Ontruiming Joodse werkkampen in Gelderland
    De Duitsers ontruimen de Joodse werkkampen en sturen de mannen naar Kamp Westerbork
    D...
  • 'Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet'
    Information
    22 september 1942
    Duitsers roven kerkklokken
    Op 22 september worden de eerste kerkklokken door een aannemer in opdracht van de bezetter weggehaald. In totaal roven de Duitsers zo'n 4800 Nederlandse klokken voor hun oorlogsindustrie.
    '...
  • 2 oktober 1942: ontruiming Joodse werkkampen
    Information
    02 oktober 1942
    Ontruiming Joodse werkkampen
    De Ontruiming van Joodse werkkampen vond plaats in de nacht van 2 op 3 oktober 1942. Op de Joodse feestdag Jom Kipoer werden alle Joodse werkkampen ontruimd en de bewoners gedeporteerd naar kamp Westerbork.
    2...
  • Jodenjacht in Gelderland: de nacht dat honderden Joden worden afgevoerd naar Westerbork
    Information
    17 november 1942
    Grote razzia in Gelderland, honderden Joden opgepakt
    Eén van de grootste razzia's die in Gelderland werd gehouden vindt plaats van 17 op 18 november. In de Achterhoek maar ook in Arnhem, Nijmegen, Apeldoorn en Tiel worden grote groepen Joodse mensen opgepakt en naar Westerbork gestuurd.
    J...
  • Tante Riek, moeder van alle onderduikers
    Information
    25 november 1942
    Oprichting van LO
    De Winterswijkse verzetsvrouw Heleen Kuipers-Rietberg (Tante Riek) richt samen met dominee Frits Slomp de Landelijke organisatie voor Hulp aan Onderduikers op.
    T...
  • Kitty de Wijze vermoord in Auschwitz
    Information
    15 december 1942
    Kitty de Wijze sterft in concentratiekamp
    De Nijmeegse Kitty de Wijze (22) wordt tijdens een razzia opgepakt en naar Auschwitz gebracht. Daar wordt ze direct na aankomst vermoord.
    K...
  • De eerste Joden komen aan in het interneringskamp in Barneveld
    Information
    17 december 1942
    Eerste Joden komen aan in kamp Barneveld
    De Barneveldgroep komt in december 1942 naar De Veluwe. Het was een groep prominente joden die waren vrijgesteld van Arbeitseinsatz en deportatie. Zij werden ondergebracht in kasteel 'De Schaffelaar' en villa 'De Biezen' in Barneveld. Op 29 september 1943 werd de Barneveldgroep toch op transport naar Westerbork gesteld.
    D...

NIJMEGEN - Kitty de Wijze is het symbool voor alle Nijmeegse Joden die in de oorlog omgekomen zijn. Op 15 december is het 76 jaar geleden dat Kitty, nog maar 22 jaar oud, sterft in de gaskamers van Auschwitz. Ook haar zus Joke wordt die dag in het concentratiekamp vermoord.

Een maand eerder zijn zij met hun twee andere zussen tijdens de grote razzia op Gelderse Joden opgepakt, de ouders blijven in Nijmegen achter omdat vader ernstig ziek is.

Voor Oorlogsdoden Nijmegen hebben docenten geschiedenis Alex van Megen en Martijn Vermeulen met Wouter Daemen een portret over Kitty en Joke gemaakt:

Op 12 december 1942 moeten Kitty en haar zus Joke in Westerbork in de trein naar Auschwitz stappen. Ze hebben uit de trein nog verschillende ansichtkaarten gegooid, gericht aan hun ouders. 

Kaart van Kitty en Joke aan hun ouders - Regionaal Archief Nijmegen

Ze proberen niet te laten merken hoe bang ze zijn, om het lot dat ook voor hun ouders in het verschiet ligt wat draaglijker te maken. De kaarten zijn hun laatste teken van leven, drie dagen na het schrijven van de kaarten worden ze direct na aankomst van de trein in Auschwitz vermoord.

Het laatste teken van leven, vlak voor de grens gooit Kitty de Wijze deze kaart uit de trein - Regionaal Archief Nijmegen

Ook hun ouders en twee zussen overleven de oorlog niet, in 1943 komen ook zij om in de gaskamers van Auschwitz.In Nijmegen is in 1995 een pleintje vlakbij de synagoge naar Kitty vernoemd. Juist de ansichtkaarten die zij en haar zus uit het raam gooien en de vertwijfelde goede moed die eruit spreekt is voor de gemeente Nijmegen een reden geweest haar als symbool voor de omgekomen Nijmeegse Joden te kiezen.

Deel op Facebook
Deel in je netwerk
Deel op Twitter
Deel met een vriend