ARNHEM - Als Arnhem moet evacueren vinden zeshonderd mensen onderdak in het Nederlands Openluchtmuseum. Op 15 november 1944 wordt daar Nora Olga Marijke Bouwman geboren, en inderdaad, haar initialen verwijzen naar haar bijzondere geboorteplaats. Twee dagen later komt er nog een meisje ter wereld, Franneke van der Kallen.

Bekijk het item dat Gld nieuws over haar maakte:

Zo'n zeshonderd Arnhemmers vinden in de herfst van 1944 onderdak in het Openluchtmuseum, dat ‘wegens bewoning gesloten’ is. De ouders en twee zusjes van Franneke van der Kallen wonen als evacués in het Hindelooper huisje, omdat haar moeder hoogzwanger is. Er zijn meer hoogzwangere evacués, daarom wordt in een van de Zaanse huisjes een soort kraamkliniek ingericht. De ouders van Franneke gaan er rond de uitgerekende datum elke nacht heen, om te voorkomen dat ze midden in de nacht door het museum naar de kraamkamer moeten lopen.

Duitsers aan de deur

Haar moeder, Fré van der Kallen-Meddens, vertelde jaren geleden over haar herinneringen. Tijdens de bevalling staan er ineens Duitsers voor de deur, het licht moet uit. Want er is toen bijgelicht met een carbidlamp, dat was nodig. Mijn man is naar de deur gegaan en heeft hen vertelt dat ik aan het bevallen was, toen zijn de Duitsers meteen weggegaan. 

Evacués in het Openluchtmuseum - P.J. de Booys, Gelders Archief

De omstandigheden zijn volgens Fré van der Kallen erbarmelijk. Ze hangen hun dochter in een kistje aan het plafond om te voorkomen dat hongerige ratten en muizen aan de baby knabbelen. Het gat in het plafond is nog steeds te zien. De op 15 november geboren Nora Olga Marijke, is in 1980 overleden. Een derde kindje dat in het museum geboren is, heeft maar twee weken geleefd.

Mensen scharrelen in het verlaten Arnhem eten bij elkaar, dat wordt klaargemaakt in de centrale keuken of door de mensen zelf. Water komt uit de welput en er is een bakkerij. Maar op 19 december komt er een einde aan het verblijf van de evacués in het museum. Dan moeten ze op bevel van de Duitsers het museum verlaten en elders een veilig onderkomen zoeken.

Evacués in het Openluchtmuseum - P.J. de Booys, Gelders Archief